صلح عمری قراردای است که به سبب آن مالک، حق استفاده یا تملیک اموال خود را به بعد از مدت زمان عمر خود مشروط نموده و در زمان زندگی اموال متعلق به خود شخص میباشد. در این قرارداد اختیار تام اموال تا پایان عمر با خود فرد بوده و بعد از آن به فرد دیگری که در قرارداد تعیین شده منتقل میشود.
مزایای صلح عمری
در مقایسه با ارث، این نوع قرارداد نسبتا مرایای بیشتری داشته و افرادبیشتری آن را انتخاب میکنند، در ادامه به تعدادی از مزایای این قرارداد قانونی می پردازیم.
- مالیات کمتر
- انتقال اموال به صورت خودکار، بعد از فوت (اختیار کامل با مالک تا زمان زندگی)
- تقسیم اموال به صورت دلخواه (در ارث فقط امکان وصیت 30 درصداموال وجود دارد)
- امکان فسخ درصورت پشیمانی
- انتقال اموال به نوه ها حتی درصورت فوت فرزند
شرایط اصلی چیست؟
- عاقل و بالغ بودن طرفین
- عدم وجود ابهام بین دو طرف و در قرارداد
- عدم منافات با قانون
- عدم تعارض با نظم عمومی و اخلاق حسنه
- وضوح هویت مصالح، متصالح، مال الصلح
فسخ و ابطال صلح عمری
درصورتی که برای عقد صلح عمرا حق فسخ تعیین شده باشد، مصالح، هرزمان که صلاح بداند میتواند به دفاتر اسناد رسمی مراجعه نموده و قرارداد را فسخ نماید، اما اگر این حق را در قرارداد برای خود تعیین نکرده باشد در هیچ صورتی قادر به فسخ قرارداد صلح عمری نخواهد بود. بنابراین یکی از نکاتی که باید برای این قرارداد در نظر گرفت، ذکر حق فسخ است.
برای ابطال صلح عمری باید شرایط بطلان طبق قانون وجود داشته باشد، به طور مثال یکی از شرایط اهلیت طرفین معامله است که در صورت عدم وجود قرارداد قابل ابطال است.
معایب صلح عمری
یکی از معایب صلح عمری عدم امکان انتقال اموال به فرد دیگر توسط متصالح است؛ به این معنی که تاز مانی که اموال در عقد این قرارداد قراردارند، صلح کننده امکان فروش و انتقال اموال خود را ندارد. و از جهت دیگر مصالح نیز تا زمان زنده بودن متصالح، امکان استفاده از منافع یا ملکیت اموال را نخواهد داشت و انتفاع اموال با خود فرد میباشد.
نکات مهمی که باید در نظر گرفت:
1.مصالح بعد از عقد قرارداد صرفا حق انتفاع از اموال خود را دارد و نمیتواند آنها را به فروش برساند.
2. اگر متصالح زودتر از طرف مقابل فوت نماید، اموال به ورثه منتقل خواهد شد. به طور مثال برخلاف قوانین ارث، اگر فرزندی قبل از پدر و مادر خود فوت نماید، اموال به فرزندان او متقل خواهد شد.
3.صلح عمری نیاز به ثبت در دفترخانه نداشته و به صورت عادی نیز اعتبار قانونی دارد، اما در هر صورت، ثبت آن میتواند قدرت قانونی و ثبات بیشتری داشته باشد.
4. مالیات درصورت معوض بودن عقد، شامل 5 درصد مالیات نقل و انتقال خواهد شد و درصورت بلاعوض بودن، شامل مالیات بر درآمد اتفاقی خواهد شد.
5.در زمان عقد قرارداد، حتما صلح عمری با حق فسخ درنظر گرفته شود تا در صورت نیاز، امکان بازگشت وجود داشته باشد.
